قورشون هاردان آچیلدی؟

«قورشون هاردان آچیلدی» باشلیق‌لی کیتابین بیرینجی باسقیسی 2006ـجی ایلین یاییندا آز ساییلی نوسخه‌لرده باکی شهرینده چاپ ائدیلمیش، آنجاق تهران و موغاندا یاییلمیشدی. بئش آلتی گون ایچینده ساتیش مرکزلریندن  یوخا چیخمیش کیچیک رومانین ایکینجی باسقی‌سی اوزانسا دا، نهایت بو کیتاب 2007ـ‌جی ایلین آپرئل آییندا تبریزده ایشیق اوزو گؤرموشدو. آذربایجانلی یازیچی ایواز طاهانین بو  کیتابی بیر پووئستی ائحتیوا ائدیر. عرب الیفباسی ایله یاییلمیش بو کیتابین قیسا متنی 1998-‌جی ایل "دیری مئییت" باشلیغی آلتیندا باکیدا چیخان "جاهان" درگی‌سینده در ائدیلمیشدی. بونونلا بئله، کیتابین ایندیکی متنی تام فرقلی بیر بیچیمده یازیلمیشدی.

  کیتابی الده اتئمکده چتینلیک چکن‌لردن yarpaq_qezeti@yahoo.com ایمئیل آدرسی علاقه‌ ساخلامالاری، یا دا 09354009504 نؤمره‌لی تئلئفونا sms گؤنده‌رمه‌لری رجا اولونور.

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

QURŞUN  HARDAN  AÇILDI

Povest

 Eyvaz TAHA

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

 قورشون هاردان آچيلدي

 

 [گلوله از کدام­ سو شليک شد]

 

 اوز قابيغين ديزايني: مهيار عليزاده

 

کيتاب يارپاق قزئتي بيلگي‌سايار مرکزينده ييغيليب صحيفه­لنميشدي.‌

 

حروف­ييغان: نيگار عليزاده

 

بيرينجي باسقي: باکي، آذربايجان رئسپوبليکاسيَ ياز، 2006

 

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

ایکینجی باسقی

 

ناشر: يازيچي، تهران، قيش، 1385

 

ليتوگرافی: شرکت نگار تبريز؛ چاپ: جمالی

 

E-mail: eyvaztaha@gmail.com

 

 

ISBN        964-06-9021-X

 

 

© E. Taha

                        

 

 ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

 

   

 کیتابدان بیر پارچا

قان قوْخوسو پنجره‌دن ايچه‌ري سوْخولدو. كؤكسوٍمو دوْلدوروب، اوٍزومو چئوديريم خان­چوْبانا:

ـ گئت مين­آتيلاني [مسلسلي] گؤتوٍر گل ـ دئديم ـ آرپا آنباري‌نين تاوانيندان آسميشام. چوُوالين ايچينده. ايكي قاتار گوٍللـه ‌ده گتير!

ـ باشينا دؤنوٍم، ايكي قاتار گوٍللـه، ايكي طايفا‌ني ياتيرار!

ـ دئديم ايكي قاتار!

ال­لريمين تيتره‌ييشيني گيزلتمك ايسته‌سم‌ ده گؤزلريندن يايينمادي. دالي‌دالي قاپييا چكيليركن، باخيشي ايليشيب قالميشدي اليمده. بو باخيشين آغيرليغي، پنجره‌دن كئچيب ائوده فيرلانان قان قوْخوسوندان داها آرتيق چييين‌لريمه چؤكوٍردو. تلسمه‌سم‌ ده، اؤزوٍمو بو يوٍكون آلتيندان قورتارماق اوٍچون، قاش‌لاريمي چاتيب:

ـ نه‌يه ماريتلاميسان، گئت ‌ده!ـ دئديم، گور سس‌له. سوْنرا آرخامي چئويرديم اوْنا، تئلئويزيوْنا باخيرميشام کيمي.

تئلئويزيوْن گئجه‌دن آچيق قالميشدي. هله ده اوُچوق كؤرپوٍنو گؤسته‌ريردي. دوٍنيانين هاراسينداسا بيلمير‌م بيريسي آتيلميشدي ماتم‌چي‌لرين اوْرتاسينا، «من اؤزوٍمه پارتلاييجي ماده باغلاميشام»، دئميشدي. جاماعات پارتلاييشين قوْرخوسوندان، كؤرپوٍردن سويا تؤکوٍلوشموشدولر. مين نفرين اؤلوٍسونو دوٍزموشدولر چايين قيراغينا. هله هاراسي‌دير؟ اوٍزگوچولر آردي­آراسي كسيلمه‌دن اؤلوٍ چيخاريرلار. اوْ بوْيدا كؤرپوٍده ديري بيريسي گؤزه چارپمير، كؤرپوٍنون اوٍستو باشماق­لارلا دوْلودور آنجاق. اوٍره­يه باخ ائي، اَلي­يالين آدامدا! مين‌آتيلانين آدي گلنده منيم ديزيم اسير، بو دله­دوٍز ايسه بوْش بير سؤزله مين نفري قيرغينا وئرير. من اوْندان اکسيک اوْغلان دئييلم کي. چوْبان قاييتميشدي.

مين­آتيلاني ائيواندا قوردوق. آياقليق‌لاري گؤده‌ک اوْلدوغوندان، ياتاق تاختيني سوٍرودوك ائيوانا. ايندي مين‌آتيلان تاختين اوٍستوندن بوٍتون مئيداني ال­ايچي‌ كيمي گؤروٍردو. حؤرمه قارغي‌اوْتوراجاغي چكديم آلتيما. قونداغي داياديم كؤكسوٍمه، سوْل گؤزوٍمو قيييب، ساغ گؤزوٍم­له باخينجادان [مگَسَك­دن] باخاراق مين­آتيلاني فيرلاتديم: ساغدان سوْلا، سوْلدان ساغا. باخينجادان باخان من دئييلديم، توٍفنگ اؤزو ايدي، كي، شرارت دوْلو گؤزلرله ماريتلاميشدي. بارماغيمي ته­تييه [ماشايا] قوْيدوم. اوٍره­ييم ته‌تيکده دؤيوٍنوردو. بيلميرديم بارماغيمين نبضي دؤيوٍنور، يوْخسا ته‌تييين گؤده‌ك ساپلاغي قوش­اوٍره‌يي كيمي ياتيب قالخير.

 ال­لريمي چكيب باشيمين داليندا داراقلاديم، آياق‌لاريمي ‌دا مين­آتيلانين ايكي طرفيندن اوزاتديم تاختين اوٍستونه. اوْيناقجيل قيلينج­لاردان گؤز گؤتوٍرمك اوْلماسا دا، من ساحيل بوْيو ايره­لي­له­ين قاتارا باخيرديم. ايلان کيمي سوٍرونوردو. قوزئيدن گونئيه گليب گئدن قاتار، دوٍنياني ايکي يئره بؤلوٍردو. دنيز، اوج­بوجاقسيز گؤيوٍمتول چؤللوٍک کيمي اوْياندا قالير، و سوُسقون ياشيل تارلالار بو ياندا. دمير يوْلو گونئيده­کي قارا داغ­لارين آراسيندا ايتينجه، قاتارين توٍستوسو گؤروٍنور. قارا توٍستو بير آز، يول بوْيونجا هاوادا قالير، سوْنرا بيلميريک هاچان چکيليب گئدير. قاتار داغ اته­يينده­کي داياناجاقدا دورور. و من اوْن­بئش ايلدن سوْنرا قاييديرام. هئچ­نه دَ­ييشمه­ييب. هرنه يئرينده­دير. قصبه ده، قايا دا، داياناجاق دا. داياناجاق دئيه­نده، بير دمير کؤلگه­نه­جک، بير دامخا، اوْرتادا ايسه گون­بوْيو يوْلو گوٍدن قوْجا ماقاسچي [سوزنبان].

قاتار داياندي. اوزاق اوْجاغين زيارتچي­لري دوْلغون بوخچالاري کؤکس­لرينه سيخاراق ائنديلر. من ده ائنديم. يوْلچولاري اوْن بير ائششک، يئددي آت، ايکي کل‌آراباسي و بير فايتون قصبه­يه گؤتوٍردو. فايتوندا منيم­له قارشي‌قارشييا اوْتورموش کيشي، گؤز گؤتوٍرمه­دي مندن. دئييردين عؤمروٍنده بيرينجي دؤنه­دير گؤروٍر مني. فانار شوٍشه­سينه قاتما سالاراق بوْينونا کئچيرميش چوْبان، هاچاندان هاچانا بوْينونو اوزاديب، باشيني آشاغي يوخاري بوُلادي. تئزتئز اَييليب دوٍزه­لمه­ييندن خوْش گلدين ائتدييي آنلاشيليردي. مندن جاواب گؤزله­ميرميش کيمي فيکره دالدي. سوْيوق باخشيندان منه يازيغي گلديييني دوُيا بيلرديم، دوُيماديم. مئيدانا آچيلان قاپي­نين قاباغيندا دايانديق. يوخاري قالخديق.

اوْتاغيم ائيوانين سوْلوندا يئرله­شيردي. کيتاب­لا، پالتارلا، ايچي‌بوْش شوٍشه­لرله دوْلو اوْتاق. هارا باخيرسان کارکاغيذدير، گئييليب گئييلمه­ميش پال­پالتار، اوْخونوب اوْخونماميش کيتاب­لار، هارا گلدي آتيلميش سيئگارئت کؤتوٍيو، و ديوارا آسيلميش آلابزه­ک شکيل­لر. بو نه اوْيون‌دور، من اوْتاغي بئله قاريشديريب گئتمه­ميشديم. دئييردين کوْناز اوْغلان اوشاغي اوْتاغين بو باشيندان گيريب اوْ باشيندان چيخيب:

ـ کيم بوُراني بو کؤکه ساليب؟

ـ پوْليس­لر ائوي آختاريرکن هر نه­يي داغيتديلارـ کيمسه دئدي.

ـ. چوْبان سن ده بير سؤز دئ، نه­يه شاختا وورموش آدام کيمي دوْنوب قالميسان؟

 چوْبان قوُرويوب قالميشدي. ديرسه‌ييم‌له بؤيروٍنه ووروب، دئديم:

-گوٍللـه قاتاريني سال!

قاتاري ساليب يئنه‌ ده فيكره گئتدي. هارايچي‌لار گليب چيخينجا گؤزله­مه­لييديم. مئيدانين گوٍن­باتان تاييندا اوجا چينارلارين آراسيندا قورولموش آلاچيق بوْم­بوْشدو. نه طبيب‌لردن خبر وار، نه ده‌ هارايچي لاردان. باياقدان بري اوٍچ كز ياماجدان ائنن آتلي دسته‌لري ‌ده يوْل­لاريني اَييب دنيزه دوْغرو گؤزدن ايتميشديلر. هئچ دؤنوب، گوٍنش ايشيغيندا پارلايان قيلينج‌لارا دا باخماميشديلار. اوْ كي، قالدي چييين‌لرينه خورجون سالميش چرچي‌لره، اوْنلار بولاقدان بري كئچمه‌ديلر. گيزله‌نه گيزله­نه گزين دالينا آشيب، يوْخ اوْلدولار. اينديجه گلن اؤكوٍز آراباسي ‌دا چَللك‌لرده آيازبيلي‌لره سو گيترميشدي.

چوْبان بيلمير نه‌يي گؤزله‌ييرم. اوْنون سارسيلميش گؤركمي مني ده سارسيتماسين دئيه:

ـ ائن آشاغي، فتيرين اوٍستونه قايماق ياخ گتير!ـ دئديم.

قيلينج‌لار اوْيناديقجا آجليق بوْغازيمدان قوُرساغيما چؤكوٍر، سوْنرا قارنيمين سوْل ياني باشلايير گؤينه‌مه‌يه. آرخامداكي قاپي آچيلديقدا فتيرين قوْخوسو ائيواني بوٍرودو. بورنوم دوٍنياني گؤتوٍرموش قان قوْخوسونون ايچيندن، فتيرين قوْخوسونو دارتيب گتيريردي. چؤره‌يين قايماق قاريشيق ‌دادي، ديليمين اوجوندان جانيما ياييلدي. گؤزلريمي يومدوم.

«تکي خيال اوْلايدي بوٍتون بو سس‌لر، بو قلينج­لار»، اوره­ييمدن كئچدي. بير آن قيلينج­لارين رنگي سوْلوب، يوموشاق كؤلگه‌لره چئوريلدي سه، اوْنلارين سسي خياليما توْخونوب گئري قاييتدي. قان قوْخوسو و قلينج‌لارين چكه‌چك سسي، يوخو دئييلدي، وار گوٍجويله گئرچك عالمدن گليردي.

گؤزوٍمو آچديم. گؤيه ديره‌نن بوُروم بوُروم توٍستونون ايچينده قلينج­لار ايتميشدي. سانكي شبح‌لر بيربيرلريله دؤيوٍشوردو. ائويميزين قارشي­سينداكي بوغداليق يانيردي. آتلي­لارين سوْن دسته‌سي تارلايا چينقيل‌ آتميشديلار. قيرخ گوٍن سو گؤرمه‌ين قوُپ­قوُرو بوغداليق، جهننم اوْدو كيمي زبانه چكيردي.

آياغا قالخديم. گلن‌گئده‌ني چكديم. اليمي ته­تييه آتارآتماز، گوٍللـه ياغمورو هر ايكي طرفه ياغدي. مين‌آتيلان ائله­بيل بوٍتون كؤلگه‌لري، بوٍتون قيلينج­لاري اوُددو. آدام­لار قوْيون سوٍروسو کيمي يئره سريلدي. بيرجه آي ايشيغيندا گؤي اوٍزونه قالخان قارا توٍسدو قالدي، بير ده دييرمانچي. باياقدان بري يئره سره‌لنميش آدام، گَبَرميش لئش­لري اوْيان‌بويان ائله­ييب آياغا قالخدي. آدديم آدديم ايره‌لي گلدي، ائيوانين قاباغيندا داياندي. قان كؤپوٍكله‌ين آغزيندان، سؤزلريني ياغديردي اوٍستومه:

ـ آخماغين بيري آخماق! سن هر ايكي طرفي بيچيب تؤكدوٍن! سن بو قان شنليييني قانا بوْيادين! بونون جزاسي آنجاق اؤلوم­دور، اؤلوم!

 سوْنرا قيلينجي‌نين اوجوندان ياپيشيب، مني توشلادي. زهرلي قيلينج يان كئچيب ديره‌يه سانجيلدي. بولاغا ساري يئري‌يركن دئدي:

ـ من سويو ييخاجام، كيشي وارسا چيخسين قاباغيما!

 داها اليم ته­تييه گلمه‌دي. آشاغي ائنيب، قاچاراق اوْندان قاباق بولاغا چاتديرديم اؤزوٍمو.